هویت پنهان جرم میان‌ستاره‌ای

«اوموآموا» نخستین جرم بین‌ستاره‌ای شناخته‌شده‌ای است که مسیر حرکتش از منظومه شمسی می‌گذرد. گروهی از دانشمندان بین‌المللی این جرم آسمانی را سپتامبر ٢٠١٧ با عکس‌های تلسکوپ فضایی هابل و تلسکوپ‌های زمینی مشاهده کردند و اوموآموا را نخستین مهمان شناخته‌شده میان‌ستاره‌ای سامانه خورشیدی نامیدند.


هویت پنهان جرم میان ستاره ای
 
«اوموآموا» نخستین جرم بین ستاره ای شناخته شده ای است که مسیر حرکتش از منظومه شمسی می گذرد. گروهی از دانشمندان بین المللی این جرم آسمانی را سپتامبر ٢٠١٧ با عکس های تلسکوپ فضایی هابل و تلسکوپ های زمینی مشاهده کردند و اوموآموا را نخستین مهمان شناخته شده میان ستاره ای سامانه خورشیدی نامیدند.
 
با این وجود دانشمندان تا به حال نتوانسته اند تعریف مشخصی از این جرم ارایه بدهند. ابتدا دانشمندان آن را ستاره ای دنباله دار معرفی کردند. سپس سیارک. بعد هم گفتند شاید هر دوی این ها باشد. اخیرا تیم جدیدی از پژوهشگران با سرپرستی آژانس فضایی اروپا تازه ترین رای را صادر کرده اند: طبق تحلیل های آن ها احتمالا اوموآموا، یک ستاره دنباله دار است.
 
با این وجود منشا اوموآموا مثل جرم های آسمانی ای که تا به حال دیده ایم، نیست. نخستین بار اکتبر سال گذشته، ٤٠ روز پس از نزدیک ترین دور زدن یک جرم در مدار خورشید، محل دقیق آن کشف شد و بلافاصله هیاهویی در میان دانشمندان درگرفت.
 
سرعت برداری اش نشان می داد از سیستم ستاره ای دیگری که دورتر از منظومه شمسی ما است، آمده و صد ها میلیون سال از سفرش می گذرد. از طرفی اوموآموا شکلی عجیب وغریب دارد؛ جسم استوانه ای شکلی که ٤٠٠ متر طول دارد. ١٠ برابر عرضش، طول داشت و هرگز چنین مقیاسی در سیارک یا ستاره دنباله داری دیده نشده است.
 
دکتر آلن جکسون، اخترشناس دانشگاه تورنتو به خبرگزاری ان بی سی گفته است: «تاکنون جسمی که از یک سیستم ستاره ای دیگر تا این حد به زمین نزدیک شود ندیده ایم و مشاهده این جسم فضایی برای ما بسیار هیجان انگیز است.»
 
چه اوموآموا را سیارک یا ستاره دنباله دار در نظر بگیریم این جرم آسمانی تا به حال فریبکارترین این دسته جرم ها بوده است. ابتدا اخترشناسان براساس مشاهدات اولیه، گمان کردند یک ستاره دنباله دار است.
 
اما ساختار این نوع ستاره ها شامل سه بخش هسته، گیسو و دم می شود. هسته یا بخش مرکزی از گرد و غبار و گاز و یخ ساخته شده است. وقتی دنباله دار به خورشید نزدیک می شود، یخ های موجود در هسته تبخیر می شوند و تبدیل به ابر بزرگی پیرامون دنباله دار می شود که گیسو نام دارد.
 
اوموآموا هیچ کدام از این خصوصیت های دنباله دار را نداشت. رنگ سرخی داشت و نشانه ای از گرد و غبار در اطراف آن نبود. به این معنا که از سنگ فشرده و فلز ساخته شده، توسط پرتو های کیهانی سرخ رنگ شده است و آب یا یخی در آن وجود ندارد. گروهی از محققان در ماه دسامبر اعلام کردند پوسته «اوموآموا» می تواند همانند دنباله دار هسته ای یخی را در خود پنهان کند.
 
آن ها نتیجه گرفتند این جرم در واقع خرده سیاره ای با پوسته ای خشک است. اما طبق گفته های مارکو میچلی، اخترشناس آژانس فضایی اروپا و همکاران او جنبه دیگری نیز وجود دارد که نشان می دهد این جرم یک دنباله دار است و تا به حال آن را در نظر نگرفته ایم.


مسیر اوموآموا
این تیم بین المللی مشاهدات زمینی و فضایی اوموآموا را حین گردش در منظومه شمسی مورد مطالعه و بررسی قرار داد که به یافته های عجیبی رسیدند. قوس اوموآموا را نمی توان با توجه به تاثیرات گرانش خورشید یا سیاره های دیگر توضیح داد. یعنی اوموآموا همانند یک دنباله دار عمل می کند. این محققان در مقاله خود در این باره نوشتند: «حرکت همه اجرام آسمانی تحت تاثیر گرانش است، اما مسیر های دنباله دار می تواند تحت تاثیر نیرو های غیرگرانشی مربوط به بیرون ریزی گاز های گیسو باشد.»

آن ها در مسیر اوموآموا شتاب غیرگرانشی را شناسایی کردند که مستقیما از خورشید نیست و ممکن است این مساله به دلیل آزاد کردن گاز گیسو روی ندهد، اما با عملکرد دنباله دار ها در یک راستا قرار می گیرد. این تیم برای اطمینان دلایل بالقوه دیگر را مورد بررسی قرار دادند که از جمله آن ها می توان به فشار تابشی منظومه شمسی، نیرو های خارجی مختلف و فعل وانفعالاتی که باد های منظومه ایجاد می کنند، اشاره کرد.
 
حتی آن ها از توضیح «تاثیرات هندسی» هم استفاده کردند و گفتند اگر اوموآموا جسمی سخت نباشد و از تکه هایی مجزا که با یکدیگر حرکت می کنند، تشکیل شده، چه اتفاقی باید بیفتد. پس از انجام این تحقیقات آن ها به این نتیجه رسیدند که «آزاد کردن گاز به شکل یک دنباله دار، توضیحی قابل قبول است و یعنی اوموآموا ویژگی های حرارتی مشابه به دنباله دار را دارد.» نبود غبار یکی از دلایلی است که دانشمندان اوموآموا را سیارک طبقه بندی کردند و این تیم معتقد است این مساله را می توان با اندازه پخش گردوغبارها، نسبت پایین تبدیل غبار به یخ، یا تغییراتی که این جرم آسمانی به دلیل سفر بلندمدتش داشته روی سطح آن مورد آزمایش قرار داد.
 
اگر این جرم دنباله دار باشد، باید بر خاستگاه فرضی اوموآموا تاثیری گذاشته باشد. از طرفی مطالعه ای که اوایل سال میلادی انجام شد مبدا شروع سفر این جرم آسمانی را سیستم ستاره ای دوتایی فرض کرد؛ ستاره دوتایی به یک سامانه ستاره ای اطلاق می شود که در آن دو ستاره نزدیک به هم به دور مرکز مشترک میان خود گردش می کنند.
 
از آنجایی که از این سیستم انتظار می رود سیارک را از سامانه بیرون بفرستد-، اما دنباله دار را نگه می دارد- و مشخصا منظومه شمسی نیز، خواه ناخواه، آن را به محیط میان ستاره ای پرتاب می کند، بنابراین دانشمندان اوموآموا را سیارک نامیدند. طبق مشاهداتی که تا به حال انجام شده نمی توان گفت: اوموآموا یک دنباله دار یا یک سیارک است.
 
هر چند با سرعت از ما دور می شود و آژانس های فضایی قادر به فرستادن فضاپیما برای مطالعه این جرم آسمانی در موقعیت خود نیستند. آلن جکسون درباره سن این جسم سخت گفته بود: «اوموآموا ممکن است از یک سیستم ستاره ای دور آمده باشد و ممکن است هزاران میلیون سال از عمر تشکیل آن بگذرد، اما به دلیل آنکه زمانی کشف شد که در حال خروج از دید ما بود، اطلاعات مان در مورد آن بسیار جزیی است.»
loading...

اطلاعات خبر


بازدید: 21
چاپ خبر
منبع:سایت خبری تحلیلی فرادید

کد خبر:1300371

شارژ رایگان

شارژ

با دوستان خود به اشتراک بگذارید

مطالب پیشنهادی از سراسر وب

خبرهای مرتبط

پربازدیدترین اخبار