ابر‌های مولکولی حیات مند

ماده موجود در کهکشان راه شیری، حدود صد‌میلیاردبرابر مواد تشکیل‌دهنده خورشید است. این ساختار بزرگ کیهانی از اجزای مختلفی مانند ستارگان، سیارات و گاز‌های میان‌ستاره‌ای تشکیل شده و به‌اصطلاح به آن‌ها سحابی می‌گویند.


رضا ماه منظرl ماده موجود در کهکشان راه شیری، حدود صد میلیاردبرابر مواد تشکیل دهنده خورشید است. این ساختار بزرگ کیهانی از اجزای مختلفی مانند ستارگان، سیارات و گاز های میان ستاره ای تشکیل شده و به اصطلاح به آن ها سحابی می گویند.
 
 
ابر های مولکولی حیات مند
 
 
شاید بتوان بزرگ ترین ساختار های درون کهکشان را گاز ها و غبار های میان ستاره ای دانست که به دلیل تنوع مولکول های تشکیل دهنده ساختار شان و همچنین فاصله بسیار میان اتم ها، آن ها را ابر های مولکولی نیز می نامند.
 
این توده های بزرگ که جرمشان گاه تا یک میلیون برابر جرم خورشید نیز می رسد و جزء زیباترین اجزای کهکشان در نظر گرفته می شوند، بسیار متعدد و متنوع هستند، اما دانشمندان با مطالعه این ساختار های بزرگ گازی به نشانه های جذابی از عناصر سازنده حیات دست یافته اند که مهم ترین و شاید بنیادی ترین نشانه ها از وجود زندگی در کیهان است.
 
ساختار اصلی این توده ابر های غول پیکر عمدتا از گاز هیدروژن اتمی باردار تشکیل شده است. در این محیط فاصله بین دو ذره می تواند بسیار زیادتر از آنچه در زمین شاهد آن هستیم، باشد. چیزی در حدود یک یا دو ذره در هر مترمکعب!
 
پس از هیدروژن سایر مولکول هایی که بیشترین مقدار را دارند عبارتند از: OH و CO. این مولکول ها در شرایط مختلف دما و تراکم قادرند در واکنش های شیمیایی، ترکیبات پیچیده تری را تولید کنند، اما یک پرسش مطرح می شود که عناصر تشکیل دهنده گاز و غبار در این ابر ها از کجا منشأ گرفته اند؟
منشأ عناصر موجود در این ابر ها با منشأ عناصر موجود در دیگر نقاط عالم مشترک هستند و به انفجار مهبانگ یا بیگ بنگ در روز های نخستین عالم بازمی گردد. از آنجایی که در ابتدا ی عالم توزیع ماده به صورت یکنواخت نبود، در مناطقی از کیهان گرانش پدیدار شد و سرانجام کمتر از چند میلیون سال، ستارگان بسیار بزرگ با جرمی ۱۰۰ تا ۳۰۰ برابر خورشید، تماما از هیدروژن به وجود آمدند که به دور آن ها هیچ سیاره خاکی ای گردش نمی کرد، چون عناصر خاکی اصلا وجود نداشتند!
 
این عناصر در هسته ستارگان که دمایی معادل میلیون ها درجه سانتی گراد دارد، شکل گرفت. در آنجا هسته اتم ها با یکدیگر ترکیب شده و عناصر سنگین تر را به وجود آوردند. سپس در طی انفجار های ستاره ای، عناصر سنگین تر مجددا به عمق فضا باز می گردند و در آنجا گاهی با یکدیگر واکنش شیمیایی می دهند.
 
هم اکنون می توان نشانه های این عناصر در حال واکنش با یکدیگر را در ابر های مولکولی مشاهده کرد. اگرچه بیش از ۹۰ درصد جرم این سحابی ها از گاز تشکیل شده، اما مقادیر عظیمی نیز غبار میان ستاره ای در آن ها وجود دارد که در اثر تابش ستارگان واقع در همسایگی خود گرم شده و به صورت تابش فروسرخ قابل تشخیص هستند.
 
این ذرات با جذب نور و تابش پرتو فروسرخ موجب سردماندن قسمت های درونی پیرامون خود می شوند، در نتیجه درون و پیرامون ابر های مولکولی سرد شده و متوسط دما در آن ها از پنج الی ۱۰ درجه کلوین تجاوز نمی کند. در مرکز این توده های گاز و غبار با وجود اینکه سرمای بسیاری حکمفرماست، اما به دلیل تراکم به نسبت بالاتر ماده جایگاه مناسبی برای تشکیل ستارگان جدید هستند.
 
گاهی قسمت هایی از آن ابر غول پیکر فشرده شده و نهایتا ستارگانی را تشکیل می دهند و در همین مراحل است که واکنش های پیچیده تری میان ذرات معلق در این ابر ها شکل می پذیرد. مشاهدات تلسکوپ فضایی هابل در نور مرئی، رصد خانه های فروسرخ فضایی و آرایه های تلسکوپی رادیویی نشان می دهند ذرات کربنی فراوانی در این سحابی ها وجود دارند که در حضور میزان معینی از نور و گرما و تراکم مواد ساختار های مولکولی اولیه از شیمی آلی را تشکیل می دهند.
 
ابر های مولکولی حیات مند
 
هیدرید ها، اکسید ها، سولفید ها، هالید های ساده و مولکول هایی که در اثر واکنش این عوامل شکل می گیرند در فضا دیده شده اند. همچنین نیتریل ها، مشتقات استیلن، آلدهید ها، الکل ها، اتر ها، کتون ها، آمید ها، یون های هیدروکربنی، برخی از رادیکال های ساده و حتی مولکول های هیدروکربنی حلقوی تحت عنوان PAHs ها در این ابر ها تشخیص داده شده اند.
 
تمامی ترکیبات مذکور (که پیش ساز های مولکول های زیستی پیچیده تر هستند) در دل این سحابی ها شکل می گیرند. سپس در هنگام تشکیل سیارات به آرامی به سطحشان منتقل می شوند. اگر در میان یکی از این سیارات، تنها یک مکان ایده آل برای پرورش حیات وجود داشته باشد، می توانیم شاهد شکوفایی بذر حیات در آنجا باشیم. هرچند که راه بسیاری برای مبدل شدن ملکول های زیستی به ساختار نظام مند حیات وجود دارد.
 
واکنش های پیچیده ای میان این عوامل شیمیایی ساده تا ظهور مونومر های هیدروکربنی تشکیل دهنده حیات لازم است. پروتئین ها، قند ها و حتی باز های آلی تشکیل دهنده دی ان ای همگی از جمله موارد به وجودآورنده حیات هستند که اجزای تشکیل دهنده آن ها می تواند در گذشته های دور از فضا آمده باشد.
loading...

اطلاعات خبر


بازدید: 20
چاپ خبر
منبع:سایت خبری تحلیلی فرادید

کد خبر:1339241

شارژ رایگان

شارژ

با دوستان خود به اشتراک بگذارید

تگ ها

مطالب پیشنهادی از سراسر وب

خبرهای مرتبط

پربازدیدترین اخبار