فیروزآبادی: اگر اینستاگرام همگاری نکند فیلتر می‌شود

منبع : فرارو کد خبر: 1397846
رییس جمهور دستور دادند که اقداماتی به عمل آید که کشور از انحصار تلگرام خارج شود/ اگر اینستاگرام همکاری نکند به سرنوشت تلگرام دچار می‌شود/ هاتگرام و تلگرام طلایی یا موتورشان ایرانی می‌شود یا مسدود می‌شوند/ وزارت ارتباطات فیلترینگ را شُل کرده است/ کاهش ۳۰ درصدی کاربران تلگرام/ ویکی پدیا مربوط به مرکز نیست و تا آنجایی که ما می‌دانیم مربوط به امپریالیزم جهانی است/


باشگاه خبرنگاران جوان با  سیدابوالحسن فیروزآبادی، دبیر شورای عالی فضای مجازی گفتگویی انجام داده است که در ادامه می خوانید:

شما ظاهراً جزو چند شغله ها محسوب می شوید، چون صفحه شما را که در اینترنت جستجو می کردم نوشته بود دبیر کنونی شورای عالی فضای مجازی، رئیس مرکز ملی فضای مجازی، قائم مقام وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و همچنین عضو هیأت امنای صندق تأمین اجتماعی؛ آیا به این همه شغل می توانید رسیدگی کنید؟
تا آنجایی که من می دانم یک شغل بیشتر نیست و آن هم دبیری و ریاست مرکز ملی فضای مجازی است که یک شغل محسوب می شود. در حقیقت مرکز ملی فضای مجازی همان دبیرخانه شورای عالی فضای مجازی است. در رابطه با وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی بنده مدت ها است هیچ مسئولیتی در آنجا ندارم.
 
فیروزآبادی: اگر اینستاگرام همگاری نکند فیلتر می شود
 در هیأت امنای صندوق چطور؟
در هیأت امنا هم تقریباً امسال یک جلسه در شهریور ماه تشکیل شد و بیشتر باید گفت: شغل محسوب نمی شود بلکه در آنجا ریش سفید هایی هستند که دور هم جمع می شوند و من هم از آنجا انصراف دادم، ولی فعلا، چون وزارتخانه وزیر ندارد و جایگزینی معرفی نشده، ناچارم در جلسات شرکت کنم.

آیا رئیس مرکز ملی فضای مجازی نمی خواهد اطلاعات شخصی خود را در فضای مجازی تصحیح کند؟
این اطلاعات کجا بوده است؟

در ویکی پدیا.
ویکی پدیا مربوط به مرکز نیست و تا آنجایی که ما می دانیم مربوط به امپریالیزم جهانی است، ولی تذکر شما به جاست و حتماً تصحیح خواهد شد.

شما گزینه وزارت ارتباطات در دولت یازدهم بودید، با شما در این مورد صحبتی شده بود؟
بله آقای روحانی شخصاً از بنده دعوت کردند که برنامه بنویسم و همچنین دستور دادند که انتخاب بنده به عنوان وزارت ارتباطات رسانه ای شود، ولی ظرف ۲۴ ساعت به دلیل اینکه تعداد داوطلبان برای وزارتخانه ها بیشتر از تعداد وزارتخانه ها بود، قرار شد جناب آقای واعظی وزیر وزارتخانه شود.

چرا؟
قاعدتاً کسی که انتخاب کرده باید جواب این سوال را بدهد.

شما تا به حال چیزی به گوشتان نخورده است؟
خیر؛ به هر حال آقای واعظی سابقه کار در وزارت ارتباطات را داشتند و همچنین معاون شرکت مخابرات در ابتدای دوران انقلاب بودند و رشته تحصیلی مرتبطی نیز داشتند.

رشته تحصیلی شما هم مرتبط بوده است؟
بله همین طور است و ایشان به هر حال در ستاد انتخاباتی آقای روحانی فعال تر بودند، به ایشان نزدیک تر بودند و این حق انتخاب آقای رئیس جمهور بوده که انتخاب کنند.

در دولت دوازدهم در رابطه با این موضوع با شما صحبتی شد؟
خیر در دولت دوازدهم صحبتی نشد، اما من شأن دبیرخانه را کمتر از وزارتخانه نمی دانم.

بعد از طرح موضوع فیلتر تلگرام اسم شما خیلی زیاد در فضای مجازی و فضای رسانه ای کشور مطرح شد. خب بالاخره دبیر شورای عالی فضای مجازی بودید و شاید در گذشته کمتر مردم این مرکز را می شناختند، ولی به واسطه بحث فیلترینگ تلگرام که خیلی داغ شد، اسم شما بر سر زبان ها افتاد. بـه عنوان سؤال برویم سراغ این موضوع که چرا تصمیم به فیلترینگ تلگرام گرفته شد؟
از دو سال قبل بحث سنگین فیلتر شدن تلگرام میان مسئولان، نخبگان، طبقات مختلف جامعه، روحانیت و به طور کلی اقشار مختلف مردم مطرح بود که در له و علیه تلگرام بحث می شد و مجموعه فشار هایی نیز در درون حکومت مطرح بود. به هر حال در قوه قضاییه نظراتی داشتند و در دولت نیز نظرات دیگری وجود داشت، مجموعه این ها منجر به طرحی شد که در شورای عالی فضای مجازی به عنوان ساماندهی پیام رسان ها تهیه و قرار شد ما پیام رسان ها را در داخل کشور ثبت کرده و مجوز دهیم و کسانی که ثبت می کنند در حقیقت به صورت اتوماتیک مجوز به آن ها داده شود و بر اساس یک سری از مشخصات و شاخص هایی که تعریف کردیم، مثل تعداد کاربران و غیره، به پیام رسان های داخلی مزایایی اعطا شود.

همینطور برای پیام رسان های خارجی چنین شرطی را قائل شدیم که اگر پیام رسان های خارجی تعداد کاربرانشان از یک حدی بیشتر شود باید نمایندگی در ایران داشته باشند که تعهد کند اطلاعات شهروندان ایران در چارچوب سرزمین ایران ذخیره سازی شود؛ در مقابل ما نیز به آن پیام سان خارجی مجوز خواهیم داد و اجازه می دهیم از مزایای اقتصادی یک پیام رسان که مثلاً درآمد از محل تبلیغات است، در داخل کشور مجاز به استفاده از آن باشد. در چارچوب تصمیمی که گرفته شد یک سری جلسات اجرایی برقرار شد که در آن جلسات نقشه راهی تدوین شد و در نهایت با انتخاب ۶ پیام رسان مناسب از مجموع بیش از ۱۳ پیام رسان فعال در کشور، قرار شد آن ها را مورد توجه قرار دهیم و مزایایی برای آن ها تأمین کنیم و کمک کنیم که بتوانند با پیام رسان های خارجی رقابت کنند.

در زمان فیلترینگ تلگرام تمام مسئولین نسبت به مضر بودن فضای تلگرام اجماع نظر داشتند؟
همه در شورای عالی فضای مجازی متفق بودند که انحصار تلگرام به ضرر کشور است.

حتی آقای رئیس جمهور؟
بله حتی ایشان دستور دادند که اقداماتی به عمل آید که کشور از انحصار تلگرام خارج شود. همانطور که می دانید تمام ظرفیت دولتی در پیام رسان های خارجی به خصوص تلگرام وجود داشت، مانند سازمان های دولتی که در تلگرام بودند. حدود ۳۵ هزار کانال و گروه تلگرام می شدند و این تعداد به نحوی مربوط به دولت و بهره بردار از بودجه های دولتی و حکومتی بودند و طبق یک بخشنامه دولتی بیرون آمدند. اگر خاطرتان باشد، رئیس جمهور به همراه رئیس محترم دفتر ریاست جمهوری جناب آقای واعظی و سایر مقامات مثل آقای جهانگیری، معاون اول رئیس جمهور، از تلگرام بیرون آمدند؛ بنابراین اتفاق و اجماع نظر وجود داشت که تلگرام از انحصار کشور خارج شود.

البته خیلی از قسمت های دولتی مثل خیلی از رسانه های منسوب به دولت از تلگرام بیرون نیامده اند.
حالا ما در این موضوع مقداری تشکیک داریم که مثلاً به چه صورت بوده است.

چرا تشکیک دارید؟ اجازه بدهید نام ببریم.
بفرمایید.

برای مثال روزنامه ایران که بخش خصوصی نیست و زیر نظر خود شماست.
بله اگر اینگونه باشد آن ها تمرد کرده اند.

شما گفته بودید که با این موضوع برخورد می کنید، اما کاری نکردید.
ما مقام برخوردکننده نیستیم و تنها مقام انعکاس دهنده هستیم.

اکنون شما این موضوع را انعکاس دادید.
حتما همینطور است.

یعنی می دانستید روزنامه ایران تمرد کرده است؟
من به شخصه نمی دانستم، ولی به هر حال ستاد داریم، کارگروه داریم که در رأس آن قوه قضاییه است.

در حال حاضر که متوجه این موضوع شدید آیا نامه ای، بخشنامه ای یا مثلا ابلاغی به قوه قضاییه یا هر دستگاهی که قرار است با این موضوع برخورد کند از شما خواهیم دید؟
 قوه قضاییه بایستی در این مورد برخورد کند.

آیا شما با آن ها نامه نگاری خواهید کرد؟
بله؛ البته موضوع بودن دولتی ها در تلگرام تخلف محسوب می شود و در چارچوب همان سازمان باید با آن برخورد شود و نیازی به برخورد قضایی نخواهد بود.

بد نیست بخشنامه ای را دولت می دهد، اما زیرمجموعه دولت آن را اجرا نمی کنند؟
فیروزآبادی (با خنده): متأسفانه این بدی در کشور ما وجود دارد نه فقط در این حوزه بلکه در همه حوزه ها می توان آن را دید.

جواب های خیلی دیپلماتیک کوتاهی می دهید.
شما جواب های کوتاه را دوست دارید.

جواب های کوتاه را قطعاً بینندگان برنامه ما هم دوست دارند، دوست داریم جوابی باشد که قانع شان کند و آن ها هم از این موضوع سر در بیارند.
در رابطه با بحث وجود این ۳۵ هزار کانال کار بسیار سنگینی صورت گرفت و تقسیم کاری در کشور شد و به گونه موفقیت آمیزی این اتفاق افتاد. من مطمئن هستم تعداد مواردی که شما می فرمایید از وجود دولتی هایی که از تلگرام استفاده می کنند از تعداد انگشتان دو دست تجاوز نمی کند.

با توجه به تمهیداتی که برای موضوع تلگرام انجام شد، به نظر شما تلگرام در حدی که مد نظر شما بود، از انحصار خارج شد؟
هدف ایده آل ما در حقیقت خروج کامل از انحصار بود و خوشبختانه تا حدودی این هدف محقق شده است.

چقدر؟
این میزان موفقیت را در یک بستر زمان باید ببینیم. اگر موضوع بحث همین باشد و الآن بخواهیم حساب کنیم شاید ۵۰ درصد در این امر موفق شده باشیم، ولی اگر تا آخر امسال باشد، امیدواریم شاهد یک موفقیت بالای ۹۰ درصد باشیم.

چه طور این امکان وجود دارد، چون تقریباً بیشتر کاربران از تلگرام استفاده می کنند؟
همه نیستند؛ طبق گزارش هایی که داریم نزدیک به ۳۰ درصد از تلگرام خارج شده اند و میزان بازدید هم چیزی حدود ۲۵ درصد کاهش پیدا کرده است.

الآن شما هاتگرام و تلگرام طلایی را جزو تلگرام نمی دانید؟
با احتساب آن خدمتتان عرض می کنم؛ کاربران تلگرام بدون هاتگرام و تلگرام طلایی چیزی حدود ۷ الی ۸ میلیون است و اگر شما با ۴۳ میلیون مقایسه کنید مشاهده می کنید که ما در این امر بسیار موفق بوده ایم. من با فرض طلاگرام و هاتگرام که حدود ۲۷ یا ۲۸ میلیون یا ۳۰ میلیون است، ۳۰ میلیون با این ۷ الی ۸ میلیون مشترک دارد. یعنی جمعش ۳۸ میلیون نمی شود و جمع آن ۳۰ درصد کمتر از ۴۳ میلیون می شود.

در مورد بحث فیلتر تلگرام اجماع نظر وجود داشت؟
اگر بخواهم صریح باشم در رابطه با فیلترینگ اجماع نظری وجود نداشت.

چه کسانی معمولاً مخالفت می کردند؟
افراد مختلفی از همه طیف ها وجود داشتند.

می توانید گذری نام ببرید؟
شاید راضی نباشند حدس من اینگونه است که آن ها راضی نیستند. البته کسانی بودند که مخالف باشند، با توجیهات مختلفی مخالفت می کردند، مثلاً گروهی می گفتند آلترناتیو وجود ندارد یا آلترناتیو تأمین نشده است. اما همه آن ها در این موضوع که باید از انحصار خارج شویم متفق القول بودند، بعضی ها در نحوه اعمال فیلترینگ و بعضی ها در زمان اعمال آن مشکل داشتند.
 
برخی می گویند فیلتر تلگرام آن طور که باید موفقیت آمیز نبوده و دلیلش را هم عملکرد نهاد های تصمیم گیر و اجرایی می دانند و از فیلترشکن هایی حرف می زنند که به صورت قانونی در اختیار مخاطبان قرار گرفته بود. برای مثال می توان هاتگرام و تلگرام طلایی را نام برد که شما الآن در صحبت هایتان گفتید. شما واقعاً استفاده از این دو ابزار تلگرام فارسی را دور زدن فیلتر تلگرام و به عبارتی دور زدن دستور قضایی نمی دانید؟
در حقیقت این تعبیر را درست نمی دانم و تنها یک نفر است که این موضوع را مطرح می کند که هاتگرام و تلگرام طلایی فیلترشکن است و آن شخص آقای خرم آبادی هستند. ایشان فنی نیستند؛ در اصطلاح فنی به اینجور نرم افزار، نرم افزار های کلاینت می گویند و اگر بخواهیم به زبانی بگوییم که همه مردم متوجه آن شوند، این گونه است که در صنعت، ۱۰۰ درصد مونتاژ داریم و گاهی مونتاژ ها در حد کامپوننت می شوند و بعضی وقت ها نیز از قطعات خارجی استفاده می شود. ما سا ل ها در این کشور پیکان تولید کردیم، اما موتور آن از موتور پژو استفاده می شد و آن را پیکان موتور پژویی می نامیدیم، ولی پیکان را پژو نمی دانستیم. همینطور هاتگرام و تلگرام طلایی را تلگرام نمی دانیم ما این ها را پیام رسان هایی می دانیم که از موتور تلگرام استفاده می کنند.

از بعد فنی حق با شماست؛ اما به صورت دقیق در دستور قضایی مطلبی مطرح شد با این عنوان که دسترسی به محتوای پیام رسان مذکور (تلگرام) امکان پذیر نباشد، اما هاتگرام و تلگرام طلایی رسماً این امکان را فراهم می کنند.
تفسیر این متن با قوه قضاییه است و هاتگرام و تلگرام طلایی با مجوز قضایی کار می کنند.

پس چرا آقای خرم آبادی مدام این موضوع را مطرح می کنند؟
آقای خرم آبادی به عنوان یک شخص این حرف را می زنند، نه به عنوان یک مقام قضایی. ایشان به عنوان شخص، قضاوتی دارد که آن را در صفحه شخصی خود منعکس کرده است. همانطور که ممکن است بنده مجری حکمی باشم که از لحاظ شخصی به آن اعتقاد نداشته باشم، ولی در سلسله مراتب به بنده دستوری داده می شود که کاری را انجام دهم و من باید آن را انجام دهم. تا جایی که من اطلاع دارم اینگونه است. فعالیت هاتگرام و تلگرام طلایی با هماهنگی مقام قضایی صورت گرفته و حتی فرصتی داده شده که تا ۱۵ شهریور با هماهنگی و حتی مسئولیت مقام قضایی بوده و در جلساتی که حضور داشته ایم به بررسی موضوع پرداختیم و برآوردمان نیز این بود که این کار صورت بگیرد. مجدداً ما قبل از اینکه به تاریخ ۱۵ شهریور برسیم جلسه ای با حضور مقام قضایی داشتیم که کار کارشناسی صورت بگیرد. دوستان این دو نرم افزار آمدند و گزارش کار دادند و این گزارش ها نشان داد که حرکت در جهت درستی انجام می شود و در جهتی است که دیگر پیکان، موتورش پژو نباشد و موتور ساخت داخل باشد. ولی به دلیل تغییر نرخ ارز و حتی بخشی از سخت افزاری که دوستان تهیه کرده بودند، به دلیل توقیف ارز آن توسط صرافان و مشکلاتی که وجود داشت مثل تغییرات نرخ و تغییرات تحریمی و به هر حال توجیهاتی که در جلسه گفته شد، قرار شد با یک کار کارشناسی مهلت دیگری داده شود که قطعا این مهلت قبل از پایان سال است.

یعنی تا دی ماه؟
این موضوع قطعی نشده است طبق برآورد هایی که داشته ایم تا قبل از دی ماه انجام می شود.

آیا این مهلت دوباره تمدید می شود؟
باید شرایط کشور را دید که به چه صورت است. من امیدوار هستم که تمدید نشود.

آیا با مسئولین قضایی صحبت کردید یا با قاضی مربوطه؟
کارگروهی در قوه قضاییه این کار را انجام می دهد.

الان فیلترینگ تلگرام را تا اینجا موفق می دانید؟
باید دید موفقیت را چگونه تعبیر می کنیم؛ در سال گذشته مطلق پیام رسان کشور تلگرام بود و صحبت کردن در مورد تلگرام و فیلتر کردن آن یک تابو بود. اینکه یک پیام رسان داخلی بتواند بخشی از نیاز های کشور را تأمین کند، یک کلاینتی وجود داشته باشد که بتواند ۳۰ میلیون کاربر و صدهزار کسب وکار را سازماندهی کند و خدماتی را در حوزه پرداخت انجام دهد که باعث توسعه کسب وکار و ایجاد اشتغال در کشور شود، این ها شاید به سخره گرفته می شد.

امروز ما بدهکاریم چرا که ۱۰۰ درصد تلگرام به پیام رسان داخلی منتقل نشد، اما این تحول، تحول بزرگی است و باید قدر بدانیم. اینکه ما بگوییم این کار شکست خورده، شاید کار درستی نباشد.

در گذشته هر فیلترشکنی را نمی توانستیم دانلود کنیم یا اگر قابل دانلود کردن بود از اپ استور های مختلفی که در گوشی ها وجود دارد سخت انجام می شد. در صورت دانلود هم با فیلترشکن های محدودی می شد وارد تلگرام شویم، ولی الان می توان با هر فیلترشکنی وارد شد. اوایل اینگونه بود، ولی الان کم کم می بینیم که این اتفاق دیگر نمی افتد. نکته بعدی که بحث حمایت از پیام رسان های داخلی را مطرح می کنید اگر حمایت از پیام رسان های داخلی که بار ها به آن تأکید شده را پیگیری کنیم، مدیران پیام رسان های داخلی همه گله مندند که مخاطب هایشان روز به روز کاهش پیدا می کند. دلیل آن چیست؟
ما گزارش هایی درباره میزان استفاده از تلگرام داریم که بر اساس سه شاخص است که به اختصار به آن ها می پردازیم؛ عضویت در کانال ها، دیدن تعداد خبر ها و دیدن خبر های آپلود شده در فضای تلگرام شاخص های ما هستند. این سه منحنی در مراکز متعدد کشور مثل دانشگاه تهران مدام رصد می شود و طبق آمار های بدست آمده، شیب نزولی دارند و من تأیید می کنم سیستم فیلترینگ تلگرام ضعیف شده و کسانی که متولی فیلتر در کشور هستند به دلایلی خاص این کار را انجام می دهند.

منظور شما وزارت ارتباطات است؟
بله؛ وزارت ارتباطات و شرکت زیرساخت که این کار را بر عهده دارند، به دلایلی که خودشان می دانند و به ما هم گفتند، فیلترینگ را ضعیف کردند. اما با همه این مباحث، با آن سه شاخصی که عرض کردم، در کاربری تلگرام آن شیب نزولی را شاهد هستیم. در رابطه با پیام رسان های داخلی ما در ابتدا با یک موج مهاجرت سنگین مواجه شدیم و خودمان نیز همین برآورد را داشتیم و حتی نگران بودیم که یکباره ۴۰ میلیون نفر به پیام رسان سروش ملحق شوند، ولی علی رغم اینکه مخالفان بستن تلگرام مطرح می کردند مردم به حرف شما توجه نخواهند کرد، از پیام رسان داخلی استفاده نخواهد شد یا حریم خصوصی در پیام رسان داخلی به خطر می افتد یا اینکه مردم اعتماد به جمهوری اسلامی ندارند، ما در مرکز ملی این تحلیل را داشتیم که حتماً مردم مهاجرت سنگینی را به پیام رسان های داخلی خواهند داشت و این اتفاق رخ داد و ما روزانه شاهد بودیم ۲ میلیون نفر از پیام رسان تلگرام به پیام رسان های داخلی مهاجرت می کنند. البته خودمان هم می دانستیم که قابلیت های پیام رسان های داخلی در حد تلگرام نیست و گاهی این تشبیه را می کردیم که اگر تلگرام بنز باشد، پیام رسان های داخلی پیکان هستند؛ در واقع پیام رسان های داخلی نیاز پیام رسانی مردم را برطرف می کنند، اما به قول معروف لاکچری و User friendly (کاربرپسند) نیستند؛ در واقع کاربران آنطور که در استفاده از تلگرام لذت می بردند و به راحتی می توانستند فایلی را کپی کنند یا از هر جای عالم به جای دیگری فایلی را ارسال کنند، در استفاده از پیام رسان های داخلی چنین حسی ندارند.

آیا فکر نمی کنید برای لاکچری بودن حمایت نیاز است؟ حمایتی که از هاتگرام یا تلگرام طلایی کردید از پیام رسان های داخلی نشد.
من در رابطه با حمایت از هاتگرام و تلگرام طلایی اطلاعی ندارم. اگر در این زمین حمایتی صورت گرفته، بگویید تا من هم مطلع شوم. البته حرف هایی در این زمینه گفته می شود، اما در عمل حمایتی صورت نگرفته است. موضوع قابل توجه این است که مردم از تلگرام به پیام رسان های داخلی مهاجرت کردند و البته الآن کمی این مهاجرت فروکش کرده، اما به نظرم دوباره این شیب به حالت قبل برمی گردد، به شرط این که ان شاءالله پیام رسان های داخلی بتوانند قابلیت هایی را که در تلگر ام است به دست بیاورند.

چه کسی باید به آن ها کمک کند؟
چون دولت بازیگر اصلی است قاعدتاً باید به آن ها کمک کند.

یعنی کدام بخش از دولت؟
باید دقیقاً مشخص شود که کدام بخش باید کمک کند، چون در کشور بخش های مختلفی در این زمینه وجود دارد؛ معاونت علمی فناوری ریاست جمهوری و وزارت ارتباطات هستند که البته این وزارت ارتباطات در حد مقدورات خود باید کمک کند. البته من قبول دارم که بیش از این ها هم می توانست کمک کند، اما در حد مقدوراتی که ما در مرکز ملی فضای مجازی می توانستیم با آن ها به توافق برسیم و لطمه به کار آن ها نخورد لیستی از مزایا و امکانات را تهیه کردیم که در اختیار پیام رسان های داخلی قرار گرفت. در این مورد گاهی هم از سوی مردم مورد اعتراض قرار گرفتیم که شما به چه حقی وام کم بهره ۵ میلیارد تومانی به آن ها داده اید، اما حقیقت این است که این مبلغ یک کمک نمادین است به یک پیام رسانی که قرار است جایگزین تلگرام شود، اما همین مقدار کم هم مخالفینی در کشور داشت. آن ها می گفتند به چه دلیلی چنین مبلغی به آن ها داده می شود به هر حال باید تعادل در کشور رعایت شود که من فکر می کنم که این تعادل تا حدی رعایت شده است.

دلایل ضعیف شدن فیلترینگ توسط شرکت زیرساخت چیست؟
استفاده از فیلترشکن ها برای مردم ما مضر است چراکه باعث می شود فضای ناسالمی در فضای مجازی کشور داشته باشیم. فیلترشکن ها با چه اهدافی ساخته می شوند؟ آن ها دو هدف بیشتر ندارند یا اینکه یک حکومتی قصد دارد به حکومت دیگر ضربه بزند و با سرمایه گذاری و اختصاص پهنای باند به فیلترشکن خودش که چیزی در حدود ۲۰۰ گیگابیت بر ثانیه است و از نظر اقتصادی رقم بالایی محسوب می شود؛ این دسته از فیلترشکن ها معمولاً توسط وزارت خارجه آمریکا تأمین می شود که همان چند فیلترشکن معروف است که مردم می شناسند، اما سری دوم فیلترشکن هایی هستند که پهنای باند کمتری دارند و شرکت هایی با اهداف خاصی از آن ها پشتیبانی می کنند.

فیلترشکن ها به نوعی ویروس هستند چرا که کسی به خاطر خدا فیلترشکن در اختیار مردم نمی گذارد بلکه فیلترشکن را ایجاد می کند تا یک بهره برداری اقتصادی از دستگاهی که از فیلترشکن استفاده می کند انجام دهد. وقتی فیلترشکنی روی گوشی نصب می شود در واقع این گوشی ها مورد استفاده فرد ثالثی قرار می گیرند که این فرد ثالث معلوم نیست با چه هدف اقتصادی، سیاسی، امنیتی یا فرهنگی و اجتماعی این فیلترشکن را در اختیار مردم گذاشته است. دوستان وزارت ارتباطات نظرشان این است و به همین خاطر یک نوع تعادلی برقرار می کنند و معتقدند که فیلتر ینگ تا حد فعلی ضعیف باشد البته ما این را قبول نداریم و در حال مذاکره با آن ها در این مورد هستیم تا یک تعادلی برقرار شود و آمار استفاده مردم از فیلترشکن ها کاهش پیدا کند.

گفته می شود هاتگرام و تلگرام طلایی متعلق به دولت است؟
«البینة علی المدعی»، هر کسی که چنین ادعایی کرده باید مستندات آن را ارائه کند. من اطلاعی در این زمینه ندارم.

گفته می شود هاتگرام و تلگرام طلایی متعلق به معاونت علمی فناوری ریاست جمهوری است و آن ها از آن پشتیبانی می کنند؟
معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری صرفاً از آن شرکت حمایت کرده است، زیرا آن ها شرکت دانش بنیان بودند. در واقع راه اندازی این شرکت با حمایت های معاونت علمی و فناوری بوده است همان طور که این معاونت از صد ها شرکت دانش بنیان دیگر حمایت می کند و وام های با بهره پایین در اختیار آن ها قرار می دهد و در پارک فناوری دانشگاه تهران ساختمانی در اختیار آن ها قرار می دهد و امثالهم. این کمک ها صرفاً به یک شرکت دانش بنیان بوده و به خاطر هاتگرام و تلگرام طلایی نبوده است.

آیا مسئولین واقعاً قصد دارند تلگرام های فارسی را به طور کامل مسدودسازی کنند؟
حتماً همینطور است و شما مطمئن باشید ما سال را به پایان نخواهیم رساند مگر اینکه هاتگرام و تلگرام طلایی موتورشان ایرانی شود یا مسدود خواهند شد؛ باید توجه داشته باشیم در دنیا اینگونه نیست که همه پیام رسان ها ۴۰ میلیونی یا ۱۰۰ میلیونی باشند بلکه هزاران پیام رسان وجود دارد، ولی فقط ۲۰ تای آن ها بالای ۱۰۰ میلیون کاربر دارند. در ایران هم قرار نیست فقط یک پیام رسان وجود داشته باشد. ما حتی محدود بودن استفاده مردم از یک پیام رسان ایرانی را هم انحصار می دانیم و تلاش خواهیم کرد در کنار یک پیام رسان ۴۰ میلیونی، ۵، ۶ یا ۱۰ پیام رسان ۳ الی ۱۰ میلیونی برای کاربرد های خاص داشته باشیم.

ما در مرکز ملی فضای مجازی در تلاشیم. به عنوان مثال در حال مذاکره هستیم که خدمات سلامت الکترونیک روی پیام رسان گپ ارائه شود یا به عنوان مثال خدمات بانکی روی پیام رسان بله متمرکز شود. در واقع ما به دنبال این هستیم که فضای پیام رسانی کشور توزیع شود، زیرا انحصار به هیچ وجه به صلاح نیست، چون در هر انحصاری حتی انحصارهای داخلی خدایی نکرده ممکن است رقابت در کشور کور شود یا خطر single point of failure وجود دارد که در حوزه های امنیتی خطر بزرگی محسوب می شود؛ یعنی یک نقطه است که اگر دچار اشکال شود، کل کشور دچار مشکل می شود؛ بنابراین ما به دنبال این نیستیم که هاتگرام و تلگرام طلایی ۴۰ میلیونی شوند و در صورت قطع شدن تلگرام این ۲ نرم افزار ۴۰ میلیونی شوند و هیچ پیام رسان دیگری وجود نداشته باشد. بقیه پیام رسان ها هم باید وجود داشته باشند و با هم رقابت کنند و بازار را از هاتگرام و تلگرام طلایی بربایند و در بین خود تقسیم کنند و تنوع پیام رسان و سرویس در پیام رسان ها وجود داشته باشد.

چند وقت پیش گفته بودید اگر خدمات پایدار در حوزه پیام رسان ها ایجاد شود این احتمال وجود دارد که تلگرام رفع فیلتر شود منظورتان از این حرف چه بود؟
من گفتم احتمال دارد و هر احتمالی در عالم وجود دارد. اگر به صورت علمی به این مطلب نگاه شود می بینید که به صورت علمی پاسخ داده شده و سیاسی پاسخ داده نشده است. خبرنگار از من پرسید که این احتمال وجود دارد و من هم گفتم بله احتمال آن وجود دارد، اما برنامه مدونی در این زمینه وجود ندارد.

من اگر جای آقای روحانی بودم شما را جزو گزینه های وزارت خارجه هم قرار می دادم، چون خیلی خوب دیپلماتیک جواب می دهید.
خبرنگار از من پرسید که بعضی از سایت ها فیلتر هستند آیا باز می شوند یا نمی شوند، عده ای گفته اند که قرار است باز شود. من در پاسخ به او گفتم رفع فیلتر از آن سایت ها یک امر قضایی است همانطور که فیلتر شدن آن ها یک امر قضایی بود و این طبق قوانین کشور است. بعد خبرنگار گفت که اگر امکانات پایدار ایجاد شود آیا احتمال باز شدن وجود دارد؟ گفتم بله احتمال وجود دارد. اگر ما بتوانیم با فیسبوک رقابت کنیم و کاربران خود را در یک فیسبوک و توئیتر ایرانی جمع کنیم فعالیت فیسبوک و توئیتر اصلی چه خطری دارد؟ ما می توانیم آن ها را رفع فیلتر هم بکنیم. در واقع فیسبوک زمانی خطر دارد که به طور انحصاری در کشور فعالیت کند و تمام زندگی مردم روی فیسبوک قرار بگیرد، اما وقتی که ما یک فیسبوک ایرانی داشته باشیم و یک خدمت قوی تر از فیسبوک اصلی ارائه کنیم خیلی بهتر است، زیرا همانطور که می دانید وقتی فیسبوک و تلگرام در خارج از کشور مستقر هستند بسیاری از خدماتی که امکان ارائه آن ها در کنار خدمات پیام رسانی وجود دارد به دلیل اینکه در داخل کشور نیستند امکان ارائه آن ها وجود ندارد، چون حضور سرزمینی ندارند و اختیار سرزمینی نیز ندارند، اما اگر در داخل کشور یک فیسبوک داشته باشیم می توانیم به عنوان مثال نظام آموزشی کشور را بر روی آن قرار دهیم. اما الان نمی توانیم آن را بر روی فیسبوک آمریکایی قرار دهیم، چون در سرزمین ما نیست. اما در فیسبوک ایرانی با قابلیت فیسبوک هیچ خطر و نگرانی در این زمینه وجود ندارد و من مطمئن هستم که در آن حالت حتی یک درصد ایرانی ها هم به فیسبوک آمریکایی نخواهند رفت، اما در هر صورت من آن موضوع را به عنوان یک احتمال مطرح کردم.

وقتی جنس اصلی را خودمان داریم چرا باید آن ها را رفع فیلتر کنیم؟
روال عادی در دنیا اینگونه است که شما خودتان اتومبیل دارید و آن را تولید می کنید، اما از ورود اتومبیل به کشور خود جلوگیری نمی کنید و همچنین کالا های متعدد دیگری تولید می کنید و اجازه ورود کالای خارجی را نیز می دهید، چون باعث می شود یک تعادل قیمتی و کیفیتی در کشور ایجاد شود.

اما در آن موارد برای ورود آن ها یک تعرفه در نظر گرفته می شود و در موضوعات فرهنگی نمی شود به عنوان یک کالای صنعتی به آن نگاه کرد؟
همانطور که عرض کردم ما مصوبه شورای عالی را در این زمینه داریم در آن مصوبه آمده است که پیام رسان خارجی که می خواهد در کشور فعالیت کند باید نماینده رسمی داشته باشد، مسئولیت پذیری داشته باشد و هر وقت لازم بود هویت کاربران را به ما اعلام کند و اطلاعات شهروندان ایرانی را از سرزمین ما خارج نکند و ما چنین تعهداتی را قرار داده ایم.

در حال حاضر تلگرام و اینستاگرام چنین پاسخگویی را به ما دارند؟
نداشته اند و به همین دلیل تلگرام فیلتر شد.

اینستاگرام چطور؟
اینستاگرام هم اگر همکاری نکند به سرنوشت تلگرام دچار می شود، البته اینستاگرام قسمت مخفی شهروندی ندارد و همه چیز در آن دیده می شود. در حالی که در تلگرام حوزه های مخفی شهروندی وجود داشت یعنی پرایوت چت و گروه های کوچک وجود داشت که مخفی بودند، اما در اینستاگرام همه چیز دیده می شود و بیشتر جنبه بولتنی دارد، اما به هر حال فیلترینگ اینستاگرام هم قابل بررسی است و آن احتمالی که در خصوص تلگرام به آن خبرنگار گفتم در اینجا هم صدق می کند.

یعنی ممکن است اینستاگرام فیلتر شود؟
ممکن است در صورت عدم همکاری اینستاگرام فیلتر شود.

در جلسات شورا موضوع آن مطرح شده است؟
همانطور که عرض کردم به عنوان یک تقاضا مطرح شده است. پا به پای تلگرام، گروهی در کشور هستند که تقاضای فیلترینگ اینستاگرام را دارند.

همکاری این شبکه اجتماعی تا به حال چطور بوده است؟
صحبت هایی صورت گرفته است، اما تا به الان همکاری ای با ما نداشته اند.

این شرایطی که فرمودید شبکه ها و پیام رسان های خارجی باید رعایت کنند ما شاهد آن هستیم که در حال حاضر توییتر رعایت نمی کند؛ نه سروری در ایران دارد و نه نماینده ای. پس چرا برخی تقاضای رفع فیلتر توییتر را دارند؟
این یک حق شهروندی است و افراد می توانند تقاضای رفع فیلتر آن را داشته باشند.

فقط تقاضای شهروندان نیست ما شاهد هستیم برخی از مقامات عالی رتبه هم چنین تقاضایی دارند.
وقتی جلوی یک شهروند را نمی توان گرفت شما انتظار دارید جلوی مسئول را بتوانیم بگیریم؟

ایجاد هم افزایی و هماهنگی بین دستگاه های اجرایی کشور یکی از وظایف شورا و مرکز ملی فضای مجازی است، اما در ماجرای فیلترینگ تلگرام و ادامه فعالیت تلگرام های فارسی شاهد بودیم که این هم افزایی وجود نداشت و این ناهماهنگی ها موجب بروز اختلافات علنی بین مسئولان شد چرا مرکز ملی فضای مجازی و شورای عالی به درستی ایفای نقش نکردند؟
هیچ ماست بندی نمی گوید که ماست من ترش است و من هم دفاع می کنم از این که مرکز ملی فضای مجازی در این زمینه نقش بسیار برجسته ای داشته است.

شما ماست بند خیلی خوبی هستید آقای دکتر.
فیروزآبادی (باخـــــنده): این را به عهده بینندگان بگذارید.

حالا یک سری از بینندگان قضاوت می کنند.
قضاوت کنند، ولی حقیقتش من فکر می کنم سطح خیلی خوبی از همکاری وجود داشت. قاعدتاً همانطور که عرض کردم با چنین تصمیم بزرگی، طبیعی است که به عنوان مثال معاون دادستان در وب سایت خود اظهارنظر کند یا وزیر به جمع آوری امضاء برای باز شدن فیلتر اقدام کند و کار هایی از این موارد در کنار آن انجام شود. در رابطه با آنچه که به عنوان برون داده ساماندهی پیام رسان های کشور وجود دارد، من احساس می کنم شاید اولین بار بود که به عنوان مثال صداوسیما به صورت رایگان برای پیام رسان های داخلی تبلیغ کرد. وزارت ارتباطات به آن ها پهنای باند داد و تعرفه استفاده از آن ها را یک سوم کرد، برای آن ها فضا تأمین کرد و وام اختصاص داد. همچنین آموزش و پرورش هم همکاری داشت که مدارس از تلگرام استفاده نکنند. دولت هم بخشنامه داد که همه سازمان ها از تلگرام بیرون بیایند و مقامات پیروی کردند و از حضور در تلگر ام انصراف دادند.

من فکر می کنم حداقلِ قیل و قال وجود داشته است و اگر مشکلات تحریم نبود و شرکت هاتگرام و تلگرام طلایی می توانست به تعهدات خود عمل کنند، ما می توانستیم در ۱۵ شهریور یک موفقیت ۱۰۰ درصدی طبق برنامه کسب کنیم، چون قرار ما این بود که در ۱۵ شهریور تلگرام به طور کامل از کشور قطع شود، به نحوی که مردم در پیام رسان های داخلی مستقر شوند. من فکر می کنم تا الآن با حداقل اختلافات و با هماهنگی خوب بین تمام بازیگران صحنه کشور بوده است.

در همین زمینه این انتقاد مطرح می شود که جلسات شورای عالی فضای مجازی به طور منظم تشکیل نمی شود و مسئولان اهمیت چندانی به آن نمی دهند؟
در کنار مردم من هم این انتقاد را دارم. ما تمایل داریم و تأکید مقام معظم رهبری هم هست که حداقل ماهی دو جلسه تشکیل شود و آقای رئیس جمهور هم بار ها در این زمینه ابراز تمایل کردند که ماهی دو بار جلسات تشکیل شود، اما به هر حال در عمل این اتفاق صورت نمی گیرد.

پس چرا این جلسات تشکیل نمی شود؟
مشکلات اجرایی کشور و گرفتاری های رئیس جمهور مانع می شود که ایشان تشکیل جلسه دهند، اما به هر حال ما هم در کنار مردم این انتقاد را داریم. ما معتقدیم حجم تحولات در فضای مجازی کشور و ضرورت هایی که برای رفع اشکالات مربوط به این فضا باید در کشور اتخاذ شود نیاز به جلسات بیشتر و وقت گذاری بیشتر مسئولان دارد و ما امیدوار هستیم که توجه بیشتری در این زمینه صورت گیرد.

چند وقت پیش آقای ضرغامی گفتند که وزیر ارتباطات مثل من معتقد است بسیاری از اعضای شورای عالی فضای مجازی حتی نمی توانند برای خود یک حساب ایمیل ایجاد کنند آیا شما این موضوع را قبول دارید؟
اعضای این شورا به دو گروه تقسیم می شوند یک سری اعضای حقیقی هستند که از نخبگان این حوزه انتخاب شده اند که آن ها قطعاً می توانند برای خود حساب ایمیل ایجاد کنند. گروه دوم اعضای حقوقی هستند که ۶ وزیر و مقاماتی از مجلس شورای اسلامی و رؤسای ۳ قوه در بین آن ها هستند. شاید بعضی از مقامات حقوقی نتوانند برای خود حساب ایمیل ایجاد کنند والله اعلم، باید از خودشان پرسید، ولی محتمل هست که نتوانند ایمیل درست کنند.

خب آیا درست است که یک عضو شورای عالی فضای مجازی نتواند حساب ایمیل برای خود ایجاد کند؟
این حوزه چند رشته ای است؛ من فکر می کنم این حرف شاید حرف خیلی درستی نباشد که معیار و شاخص ما برای حضور در شورای عالی فضای مجازی درست کردن ایمیل باشد. البته اگر بتوانند بسازند، خوب است.

بالاخره این حداقل شناخت ها از فضای مجازی است.
نه؛ فرض کنید وزیر آموزش و پرورش به عنوان یکی از اعضای شورا می خواهد در حوزه آموزشی ICT و اینکه سیاست های توسعه به چه صورت باشد و چگونه در حوزه فضای مجازی حرکت کنیم و در تولید محتوا، هدایت محتوا، صیانت خانواده اظهارنظر کند، باید با این حوزه آشنا باشد که الحمدلله آشنا هست.

ایشان استاد این قضیه است.
بله استاد قضیه است؛ ایشان چیزی شبیه «تد» را راه انداخته و کار های بسیار خوبی را این اواخر در آموزش و پرورش انجام داده است، ولی می توانست وزیر آموزش و پرورشی باشد که قبلی ها بعضاً بودند و فرض کنید نمی توانستند ایمیل هم درست کنند. بله این نقص و عیب است، ولی اینکه ایمیل نمی توانند درست کنند دلیل نمی شود که از حضورشان به عنوان وزیر محروم شویم.

با توجه به تأکید رهبر معظم انقلاب بر شبکه ملی اطلاعات توضیح دهید که این شبکه و همچنین موتورهای جستجوگر ایرانی در چه وضعی هستند؟
ما چهار حوزه موتورهای جست وجو، ایمیل، خدمات ابری و پیام رسان ها را به عنوان اولویت های شبکه ملی اطلاعات انتخاب کردیم که باید بومی و ملی شوند، اما مشکلی که در این زمینه وجود دارد این است؛ جایی در کشور وجود ندارد که هدایت این کار را در صحنه اجرا به عهده داشته باشد. اما در صحنه سیاست گذاری این اقدامات توسط ما در حال پیگیری است و مدیریت آن را هم انجام می دهیم، اما اجرای آن نیاز به متولی دارد که در این زمینه ما اصرار داریم وزارت ارتباطات وارد این حوزه شود و این وزارتخانه تا الان حمایت هایی را نیز کرده است و مبالغی را نیز هزینه کرده است.

دو موتور جست وجوگر یوز و فارسی جو در این حوزه منتخب شدند البته در روی نقشه هم در حال انجام این کار هستیم و در حوزه ایمیل هم مشغول همین کار هستیم و این کاری است که به صورت جاری در حال انجام است، اما به نظر من کافی نیست. بعضی از کشور ها تصمیم گرفتند موتور جست وجویشان مستقل از گوگل باشد مانند روسیه، چین و کره جنوبی؛ این کشور ها در این زمینه هزینه کرده اند به عنوان مثال اگر جست وجوگر «بایدو» در چین بسیار قوی عمل کرد، برای آن هزینه شده است و در حال حاضر به یک کمپانی چند ده میلیارد دلاری تبدیل شده است یا جست وجوگر یاندکس در روسیه در ابتدا قطعاً دولت بالای ۱۰۰ میلیارد دلار برای آن هزینه کرد. من این را از یکی از مدیران آن که در تهران با او صحبت کردم شنیدم.

اما در کشور ما چنین رقم هایی اختصاص نیافته است. این در شرایطی است که برای ما اهمیت این موضوع بیشتر است به دلیل سیاست های ا ستقلالی که داریم و توجهی که به فرهنگ داریم. اصلاً حکومت ما یک حکومت فرهنگی است پیش از آن که یک حکومت سیاسی و تکنولوژیکال باشد. اما متأسفانه در این زمینه توجه لازم صورت نگرفته است. ما در چارچوب امکانات با سرعت در حال تلاش هستیم که این دو موتور جست وجوگر حمایت شوند.

من در اینجا این فرصت را غنیمت می شمارم و، چون برنامه شما پربیننده است توصیه می کنم که به عنوان یک وظیفه ملی از موتورهای جست وجوگر ایرانی یوز و فارسی جو استفاده کنند، چون استفاده شهروندان باعث "ترین" (train) شدن این جست وجوگر ها و بهبود کیفیت آن ها می شود. ابزار هایی مانند گوگل، یاهو و بینگ مایکروسافت با استفاده از جست وجوهایی که مردم در آن ها انجام می دهند خود را به روز، چالاک و خوب می کنند ما هم باید کاری کنیم همانطور که به آمریکایی ها کمک می کنیم در کنارش صدقه و کمکی هم به ابزار های ایرانی کنیم.

شما وقتی یک گوشی موبایل خریداری می کنید به طور پیش فرض گو گل بر روی آن نصب است و ما می توانیم با یکی از همین شرکت ها در این زمینه توافقی داشته باشیم که حتماً مثلاً موتور جست وجوی یوز را به طور پیش فرض روی گوشی نصب کنند؟
پاسخ: ما با شرکت های کره ای که در تهران دفتر و نمایندگی داشتند مذاکراتی داشتیم و قرار شد آن ها به طور پیش فرض این ابزار ها را قرار دهند، اما چون آن ها خرید نفت را از ما متوقف کردند من فکر می کنم تجارت ما با آن ها هم تا حدودی دچار مشکل شود. در واقع ما به دنبال این موضوع هستیم و چیزی که شما گفتید درست و به حق است ما به دنبال این هستیم که کالا های وا رداتی پیش فرض های سایت های ایرانی را داشته باشند.


اگر نکته ای در پایان دارید بفرمایید.
در رابطه با مصاحبه، من مایل بودم فقط منحصر به پیام رسان یا یک پیام رسان خاص نباشد یا وقت اعظمی از برنامه به آن اختصاص نیابد. من احساس می کنم موضوع های مهمی از فضای مجازی مغفول مانده است؛ هم در حوزه قانون گذاری و هم در حوزه اجرای کشور و علی رغم تذکرات و سخنرانی های بنده که هم در مجلس و هم در دولت داشتم و اظهار علاقه ای که هم مجلس و هم دولت داشتند، مانند پرداختن به مسائلی مانند اقتصاد دیجیتال، آینده تکنولوژی ها، روندهای تکنولوژی ها و بسیاری از عرصه های بین المللی و حکمرانی بین المللی در حوزه فضای مجازی، مباحث بسیار جدی امروزه برای مردم دنیا و نخبگان در دنیا مطرح است که امیدوار هستم اگر فرصتی بود درباره آن ها صحبت کنم.
loading...

اطلاعات خبر


بازدید: 43
چاپ خبر
منبع:فرارو

کد خبر:1397846

شارژ رایگان

شارژ

با دوستان خود به اشتراک بگذارید

تگ ها

مطالب پیشنهادی از سراسر وب

خبرهای مرتبط

پربازدیدترین اخبار